آموزش گرامر جملات شرطی؛ فرمول و مثال کامل

آموزش گرامر جملات شرطی به زبان انگلیسی به زبان آموز کمک می کند درباره نتیجه یک اتفاق، احتمال وقوع، موقعیت های خیالی و حسرت های گذشته صحبت کند. بسیاری از زبان آموزان فرمول های شرطی نوع اول، دوم و سوم را می دانند، اما هنگام تشخیص کاربرد هرکدام دچار اشتباه می شوند. در این راهنما، ساختار جملات شرطی، تفاوت زمان ها، نکات مهم و مثال های ترجمه شده را مرحله به مرحله یاد می گیرید.

برای یادگیری جملات شرطی، ابتدا تفاوت شرط واقعی، احتمالی و غیرواقعی را تشخیص دهید. در شرطی نوع اول، بعد از if حال ساده و در بخش نتیجه معمولا will می آید. شرطی نوع دوم برای حال یا آینده غیرواقعی با گذشته ساده و would ساخته می شود. شرطی نوع سوم درباره گذشته غیرممکن با had + قسمت سوم فعل و would have + قسمت سوم فعل است.

جملات شرطی در انگلیسی معمولا از دو بخش تشکیل می شوند:

• If clause، بند شرط، یعنی بخشی که شرایط را بیان می کند.
• Main clause، بند اصلی یا جواب شرط، یعنی بخشی که نتیجه را نشان می دهد.

کلمه if به معنی «اگر» و با تلفظ «ایف» است. برای نمونه:

If it rains, we will stay home.

اگر باران ببارد، در خانه می مانیم.

در این جمله، If it rains بند شرط و we will stay home بند اصلی است. جای دو بخش می تواند عوض شود:

We will stay home if it rains.

اگر باران ببارد، در خانه می مانیم.

وقتی بند شرط در ابتدای جمله بیاید، بعد از آن ویرگول می گذاریم. اگر بند شرط در انتهای جمله قرار بگیرد، معمولا ویرگول لازم نیست.

فرمول جملات شرطی و نقش زمان ها

فرمول جملات شرطی فقط یک الگوی ثابت نیست. زمان فعل در بند if و بخش نتیجه، میزان واقعی یا خیالی بودن موقعیت را مشخص می کند. جدول زیر تصویر کلی انواع اصلی را نشان می دهد:

در این جدول، simple present یعنی حال ساده، simple past یعنی گذشته ساده، past perfect یعنی گذشته کامل و past participle یعنی قسمت سوم فعل یا شکل سوم فعل است.

شرطی نوع صفر یا Zero Conditional، با تلفظ «زیرو کاندیشنال»، برای بیان حقایق علمی، عادت های همیشگی و نتایجی به کار می رود که معمولا هر بار اتفاق می افتند. در این نوع جمله، درباره یک پیش بینی مشخص در آینده صحبت نمی کنیم؛ بلکه رابطه ای عمومی میان دو اتفاق را بیان می کنیم.

فرمول جملات شرطی نوع صفر با مثال

فرمول جملات شرطی نوع صفر:

If + حال ساده، حال ساده

If you heat ice, it melts.

اگر یخ را گرم کنید، ذوب می شود.

If you heat water to 100 degrees, it boils.

اگر آب را تا 100 درجه گرم کنید، به جوش می آید.

If I drink coffee at night, I cannot sleep.

اگر شب قهوه بنوشم، نمی توانم بخوابم.

در این ساختار، می توان در بسیاری از جمله های عمومی به جای if از when، به معنی «وقتی»، استفاده کرد:

When ice gets warm, it melts.

وقتی یخ گرم می شود، ذوب می شود.

تفاوت when و if در این است که when معمولا درباره اتفاقی صحبت می کند که آن را قطعی یا تکرارشونده می دانیم، اما if می تواند احتمال یا شرط را نشان دهد.

آموزش گرامر انگلیسی در کلاس یاب

شرطی نوع اول یا First Conditional، با تلفظ «فرست کاندیشنال»، برای موقعیتی استفاده می شود که در زمان حال یا آینده امکان وقوع دارد. نتیجه هنوز قطعی نیست، اما گوینده آن را محتمل می داند.

فرمول شرطی نوع اول با will

فرمول جملات شرطی نوع اول:

If + حال ساده، will + فعل ساده

If I have time, I will call you.

اگر وقت داشته باشم، با تو تماس می گیرم.

If it rains tomorrow, we will stay at home.

اگر فردا باران ببارد، در خانه می مانیم.

If she studies hard, she will pass the exam.

اگر او سخت درس بخواند، در امتحان قبول می شود.

یک نکته مهم در آموزش گرامر جملات شرطی این است که بعد از if برای اشاره به آینده، معمولا will نمی آوریم. جمله زیر نادرست است:

If it will rain, we will stay home.

شکل درست:

If it rains, we will stay home.

در بخش نتیجه، به جای will می توان از افعال کمکی دیگری نیز استفاده کرد:

• can، به معنی «می تواند»، با تلفظ «کَن»
• may، به معنی «ممکن است»، با تلفظ «مِی»
• might، به معنی «شاید»، با تلفظ «مایت»
• should، به معنی «باید»، با تلفظ «شود»

If you finish your work, you can leave early.

اگر کارت را تمام کنی، می توانی زودتر بروی.

If he calls me, I might tell him the truth.

اگر او با من تماس بگیرد، شاید حقیقت را به او بگویم.

شرطی نوع دوم یا Second Conditional، با تلفظ «سِکِند کاندیشنال»، برای موقعیت هایی به کار می رود که در زمان حال واقعی نیستند یا احتمال وقوعشان کم است. این ساختار گاهی درباره آینده خیالی نیز استفاده می شود.

فرمول جملات شرطی نوع دوم با would

فرمول جملات شرطی نوع دوم:

If + گذشته ساده، would + فعل ساده

If I had more money, I would buy a new car.

اگر پول بیشتری داشتم، یک ماشین جدید می خریدم.

If she knew the answer, she would tell us.

اگر جواب را می دانست، به ما می گفت.

If I lived in London, I would visit museums every week.

اگر در لندن زندگی می کردم، هر هفته از موزه ها بازدید می کردم.

با وجود استفاده از گذشته ساده در بند if، این جمله ها معمولا درباره زمان حال یا آینده هستند. در مثال If I had more money، منظور این نیست که در گذشته پول بیشتری داشتم. منظور این است که اکنون پول بیشتری ندارم و درباره یک وضعیت فرضی صحبت می کنم.

کاربرد were در شرطی نوع دوم

در جمله های رسمی و استاندارد، شکل گذشته فعل be برای همه فاعل ها were است:

If I were you, I would accept the offer.

اگر جای تو بودم، پیشنهاد را قبول می کردم.

عبارت If I were you، با تلفظ «ایف آی وِر یو»، یکی از رایج ترین ساختارهای توصیه کردن است.

If he were more careful, he would not make so many mistakes.

اگر او دقت بیشتری داشت، این همه اشتباه نمی کرد.

در مکالمه غیررسمی، استفاده از was نیز شنیده می شود، اما برای نوشتار رسمی و آزمون های زبان، were انتخاب مناسب تری است.

شرطی نوع سوم یا Third Conditional، با تلفظ «ثِرد کاندیشنال»، درباره موقعیتی در گذشته است که دیگر امکان تغییر آن وجود ندارد. این ساختار برای بیان حسرت، پشیمانی، انتقاد از تصمیم گذشته یا نتیجه ای متفاوت در گذشته به کار می رود.

فرمول جملات شرطی نوع سوم

فرمول جملات شرطی نوع سوم:

If + had + قسمت سوم فعل، would have + قسمت سوم فعل

If I had studied harder, I would have passed the exam.

اگر بیشتر درس خوانده بودم، در امتحان قبول می شدم.

If she had left earlier, she would have caught the bus.

اگر او زودتر حرکت کرده بود، به اتوبوس می رسید.

If we had booked a hotel, we would have stayed there.

اگر هتل رزرو کرده بودیم، آنجا می ماندیم.

در جمله شرطی نوع سوم، had به همراه قسمت سوم فعل می آید. برای مثال، شکل سوم فعل study، یعنی studied است؛ شکل سوم go، یعنی gone است و شکل سوم see، یعنی seen است.

If I had known the truth, I would have helped you.

اگر حقیقت را می دانستم، به تو کمک می کردم.

ساختار منفی نیز به همین شکل ساخته می شود:

If you had not been late, you would not have missed the train.

اگر دیر نکرده بودی، قطار را از دست نمی دادی.

آموزش گرامر انگلیسی در کلاس یاب

برای تشخیص سریع، ابتدا از خودتان بپرسید موقعیت واقعی است یا خیالی و مربوط به چه زمانی است.

تفاوت نوع اول و دوم در میزان واقعی بودن شرط است. در نوع اول، درس خواندن هنوز ممکن است و نتیجه آینده را بیان می کنیم. در نوع دوم، گوینده معمولا اکنون درس نمی خواند و درباره یک وضعیت فرضی صحبت می کند. نوع سوم به اتفاقی مربوط است که زمان آن گذشته و دیگر قابل تغییر نیست.

جملات شرطی ترکیبی، ساختار شرطی نوع دوم و سوم را با هم ترکیب می کنند. دلیل استفاده از آن ها این است که زمان شرط و زمان نتیجه یکسان نیست.

شرط گذشته و نتیجه حال

در این ساختار، یک اتفاق در گذشته رخ نداده و اثر آن در زمان حال دیده می شود.

If I had taken that job, I would be rich now.

اگر آن شغل را قبول کرده بودم، الان ثروتمند بودم.

If she had studied medicine, she would be a doctor now.

اگر او پزشکی خوانده بود، الان پزشک بود.

فرمول:

If + past perfect، would + فعل ساده

شرط حال و نتیجه گذشته

در این حالت، وضعیت فعلی فرد باعث می شود درباره نتیجه ای در گذشته صحبت کنیم.

If I were more organized, I would have finished the project yesterday.

اگر منظم تر بودم، دیروز پروژه را تمام کرده بودم.

فرمول:

If + گذشته ساده، would have + قسمت سوم فعل

این بخش معمولا برای زبان آموزان سطح مقدماتی دشوارتر است، چون باید زمان شرط و نتیجه را جداگانه تشخیص دهند.

در آموزش گرامر جملات شرطی، فقط حفظ کردن if کافی نیست. چند عبارت دیگر نیز برای بیان شرط استفاده می شوند.

کاربرد unless

Unless به معنی «مگر اینکه» یا «اگر نه» است و تقریبا معادل if…not محسوب می شود.

You will not pass unless you study.

اگر درس نخوانی، قبول نمی شوی.

این جمله از نظر معنا نزدیک به جمله زیر است:

You will not pass if you do not study.

بعد از unless معمولا جمله را دوباره منفی نمی کنیم. عبارت Unless you do not study در بیشتر موقعیت های معمول، انتخاب مناسبی نیست.

کاربرد as long as و provided that

As long as، با تلفظ «اَز لانگ اَز»، به معنی «تا زمانی که» یا «به شرط اینکه» است.

You can use my laptop as long as you are careful.

می توانی از لپ تاپ من استفاده کنی، به شرط اینکه مراقب باشی.

Provided that، با تلفظ «پرووایدِد ذَت»، نیز به معنی «به شرط اینکه» است و در موقعیت های رسمی کاربرد بیشتری دارد.

You can join the course provided that you complete the registration.

می توانی در دوره شرکت کنی، به شرط اینکه ثبت نام را کامل کنی.

• استفاده از will بعد از if در شرطی نوع اول: بعد از if معمولا حال ساده می آید.
• اشتباه گرفتن نوع دوم و سوم: نوع دوم درباره حال یا آینده غیرواقعی است، اما نوع سوم درباره گذشته است.
• استفاده از would در هر دو بخش: در ساختار استاندارد، would معمولا در بند اصلی می آید، نه بند if.
• فراموش کردن قسمت سوم فعل در نوع سوم: باید از had + past participle استفاده شود.
• استفاده نادرست از ویرگول: اگر بند if اول بیاید، ویرگول می گذاریم؛ اگر دوم بیاید، معمولا ویرگول نمی گذاریم.

برای نمونه، جمله زیر نادرست است:

If I would have known, I would have helped you.

شکل درست:

If I had known, I would have helped you.

بسیاری از مطالب آموزشی فقط فرمول های اصلی را فهرست می کنند و در چند بخش مهم توضیح کافی نمی دهند. مهم ترین خلأهای رایج عبارت اند از:

• نبود جدول مقایسه ای برای تشخیص سریع نوع اول، دوم و سوم.
• توضیح ندادن تفاوت موقعیت واقعی، احتمالی و غیرواقعی.
• کم توجهی به جمله های ترکیبی و ارتباط گذشته با نتیجه حال.
• نبود مثال های ترجمه شده برای unless، were و افعال کمکی.
• نبود تمرین هدفمند که زبان آموز را وادار به انتخاب نوع درست شرطی کند.

این راهنما تلاش می کند فراتر از حفظ کردن فرمول جملات شرطی، معیار تشخیص و کاربرد واقعی هر ساختار را آموزش دهد.

برای یادگیری پایدار، هر نوع شرطی را با یک الگوی کوتاه تمرین کنید. ابتدا موقعیت را به فارسی بنویسید، سپس زمان آن را مشخص کنید و در پایان فرمول مناسب را انتخاب کنید.

• حقیقت عمومی: نوع صفر
• احتمال آینده: نوع اول
• آرزو یا موقعیت غیرواقعی حال: نوع دوم
• حسرت گذشته: نوع سوم
• اثر یک اتفاق گذشته بر زمان حال: شرطی ترکیبی

اگر برای شروع یا ادامه یادگیری گرامر زبان انگلیسی به برنامه آموزشی منظم نیاز دارید، بررسی دوره های زبان بزرگسالان در کلاس یاب می تواند نقطه شروع مناسبی باشد. مشاوران آموزش کلاس یاب می توانند بر اساس سطح فعلی، هدف و زمان مطالعه شما، مسیر مناسب را توضیح دهند و برای دریافت مشاوره تخصصی یا استعلام قیمت راهنمایی ارائه کنند.